ศิลปะอยุธยาสร้างข้นในอาณาจักรอยุธยาในระยะเวลา 417 ปีซึ่งมีศิลปกรรมแขนงต่างๆเกิดขึ้นมาก ล้วนมีรูปแบบเนื้อหาที่คล้ายคลึงกันและมีวิวัฒนาการเปลี่ยนไปตามสภาพบ้านเมือง

1.สถาปัตยกรรม แบ่งได้เป็น 3 ยุค คือ

           ศิลปะอยุธยาตอนต้น สมัยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1ทรงสถาปนากรุงศรีอยุธยาเมื่อ พ.ศ. 1893 จนถึงสมัยของสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถใน พ.ศ.2031 ลักษณะสถาปัตยกรรมเป็นแบบศิลปะลพบุรี หรือศิลปะเขมร กับศิลปะอู่ทองนิยมสร้างปรางค์เป็นประธานของวัด โดยมีลักษณะปรางค์เลียนแบบเขมรแต่สูงชะลูดกว่าเช่น ปรางค์ประธานวัดพุทไธสวรรย์ ปรางค์ประธานวัดมหาธาตุ

           ศิลปะอยุธยาตอนกลางสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถเสด็จไปประทับที่เมืองพิษณุโลกในพ.ศ. 2006 จนถึงสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททองในพ.ศ. 2172 สถาปัตยกรรมได้รับอิทธิผลมาจากศิลปะสุโขทัยนิยมเจดีย์ทรงลังกาแบบสุโขทัยแทนปรางค์แบบเขมร เช่น พระมหาสถูปสามองค์วัดพระศรีสรรเพชญ์ พระเจดีย์วัดใหญ่ชัยมงคล จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

          ศิลปะอยุธยาตอนปลายสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง พ.ศ. 2172 จนสิ้นสมัยอยุธยาใน พ.ศ. 2310เป็นช่วงเวลาที่ศิลปะเขมรเข้ามามีอิทธิพลอีกครั้ง เช่น ปรางค์ประธานวัดไชยวัฒนารามปราสาทพระนครหลวง นอกจากนี้ยังนิยมสร้างพระเจดีย์ย่อมุมไม้สิบสองเป็นลักษณะเฉพาะของสถาปัตยกรรมอยุธยา

         สมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ (พ.ศ. 2275-2301) เป็นช่วงการบูรณปฏิสังขรณ์  และนิยมสร้างพระเจดีย์ย่อมุมไม้สิบสองเช่นการบูรณปฏิสังขรณ์พระมหาเจดีย์วัดภูเขาทอง

         สถาปัตยกรรมแบบอื่นๆ คือ โบสถ์ วิหารสมัยอยุธยาตอนต้นนิยมทำขนาดใหญ่มากเป็นโถงสี่เหลี่ยม ก่อด้วยอิฐผนังอาคารเจาะเป็นช่องแคบๆเรียกว่า ลูกฟัก เพื่อระบายลมและมีแสงส่องผ่าน ยังไม่มีการเขียนภาพจิตรกรรมฝาผนังพอถึงสมัยอยุธยาตอนกลาง อาคารมีขนาดเล็กลง ก่อผนังทึบ

          อาคารสมัยอยุธยาตอนปลายฐานอาคารนิยมทำเป็นรูปโค้งคล้ายท้องเรือ มีการเจาะหน้าต่างที่ผนังตกแต่งซุ้มประตูหน้าต่างประณีต ใช้กระเบื้องเคลือบมุงหลังคามีการนำเอาศิลปะการก่อสร้างอาคารของยุโรปเข้ามาผสม  เกิดการสร้างอาคาร 2 ชั้น โบสถ์ วิหาร เช่นตำหนักพระพุทธโฆษาจารย์ วิหารวัดตึก

วิหารวัดเจ้าย่า จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

         สถาปัตยกรรมที่เกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์ ได้แก่ พระราชวังและพระตำหนักต่างๆของอยุธยาถูกทำลายไปมากจนยากที่จะหารูปแบบที่แท้จริงได้  มีเพียงรากฐานเท่านั้น  ที่พอมีเค้าโครงให้เห็นอยู่บ้าง เป็นพระที่นั่งอยู่นอกกรุงศรีอยุธยาเช่นพระราชวังนารายณ์ราชนิเวศน์ จังหวัดลพบุรี ตำหนักพระนครหลวงจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ตำหนักธารเกษม จังหวัดสระบุรี

         สถาปัตยกรรมที่เกี่ยวกับการปกครองบ้านเมือง มีป้อมปราการและกำแพงเมืองต่อมามีประตูเมืองพัฒนาขึ้นภายหลังมีการติดต่อค้าขายกับชาวตะวันตก

         นอกจากนี้ยังมีสถาปัตยกรรมที่อยู่อาศัยของประชาชน เรียกว่า เรือนไทยนิยมสร้างเป็นเรือนชั้นเดียว ยกพื้นสูงใต้ถุนโปร่งมี 2 ลักษณะ คือ เรือนเครื่องผูกปลูกด้วยไม้ไผ่ ใช้เส้นหวายและตอกเป็นเครื่องผูกรัด เป็นที่อยู่ของชาวบ้านทั่วไป   และเรือนเครื่องสับ ปลูกด้วยไม้อาศัยวิธีเข้าปากไม้โดยบากเป็นร่องในตัวไม้แต่ละตัว แล้วนำมาสับประกบกันเป็นที่อยู่ของผู้มีฐานะดี

 

                          

2.ประติมากรรม  ส่วนมากสร้างเนื่องในพระพุทธศาสนาพระพุทธรูปหล่อด้วยสำริด อาจทำด้วยวัสดุอื่น

เช่นสกัดจากศิลา ทำด้วยไม้ ปูนปั้น ดินเผาและทองคำพระประธานในโบสถ์วิหารเป็นพระปูนปั้นหรือสำริดขนาดใหญ่โตคับโบสถ์สมัยอยุธยาตอนปลายนิยมสร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องกันมาก

         นอกจากนี้ยังมีการสร้างพระพิมพ์ทำเป็นพระพุทธรูปองค์เล็กๆบนแผ่นเดียวกันเรียกว่า พระแผง หรือพระกำแพงห้าร้อย  มักนิยมทำพระพิมพ์เป็นพระพุทธรูปทรงเครื่องประทับอยู่ภายในเรือนแก้ว

3.จิตรกรรม  อยุธยาเหลืออยู่น้อยมากส่วนใหญ่เป็นเรื่องพระพุทธศาสนา ตอนต้นนิยมเขียนลงบนผนังคูหาปรางค์และคูหาเจดีย์ไม่มีการเขียนบนผนังโบสถ์ วิหาร วิธีเขียนเป็นการเขียนบนปูนเปียก

         ปลายพุทธศตวรรษที่ 21 เป็นต้นมามีการเขียนภาพจิตรกรรมฝาผนังบนผนังโบสถ์และวิหารเรื่องราวที่เขียนมักเป็นภาพพุทธประวัติ ชาดกเครื่องประดับของภาพจะเขียนอย่างวิจิตรบรรจงมาก เช่นฝาผนังวัดใหญ่สุวรรณารามวัดแก้วเก้าสุทธาราม จังหวัดเพชรบุรี วัดใหม่ประชุมพล ตำหนักพระพุทธโฆษาจารย์

วัดพุทไธสวรรย์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

4. ประณีตศิลป์  ในสมัยอยุธยามีหลายประเภทที่เหลืออยู่เป็นพวกเครื่องไม้จำหลัก การเขียนลายรดน้ำ เครื่องเงิน เครื่องทองเครื่องถมและการประดับมุก ส่วนใหญ่สร้างขึ้นปลายสมัยอยุธยาเช่นเครื่องใช้เครื่องประดับ และวัตถุทางศาสนาทำด้วยทองเป็นผลงายสมัยอยุธยาตอนต้นพบในกรุพระปรางค์ วัดราชบูรณะ และประตูจำหลักไม้ วัดพระศรีสรรเพชญ์เป็นผลงานสมัยอยุธยาตอนกลาง

         สมัยปลายอยุธยา งานประณีตศิลป์รุ่งเรืองมาก เช่น การทำลายรดน้ำตกแต่งบานประตู ตู้พระธรรม

หีบหนังสือ ลายรดน้ำบนตู้พระธรรม วัดเชิงหวายมีชื่อเสียงและสวยงามที่สุด

5. นาฏศิลป์  มีการแสดงเป็นเรื่องราว เช่น หนังใหญ่ โขนละครชาตรี ละครนอก ละครใน และการเชิดหุ่นใช้ในงานพระราชพีธีและงานสำคัญของบ้านเมือง สามัญชนทั่วไปนิยมการเล่นละครชาตรีมีการประสมวง 3 ลักษณะ ได้แก่ วงมโหรี วงปี่พาทย์ และวงเครื่องสาย

6.วรรณกรรม  ลักษณะวรรณกรรมค่อนข้างหลากหลายในเนื้อหามีลักษณะสำคัญร่วมกันประการหนึ่ง คือ

ผู้แต่งวรรณกรรมเป็นชนชั้นสูงและมีความสัมพันธ์กับราชสำนัก

         สมัยอยุธยาตอนต้น วรรณกรรมสำคัญคือ ลิลิตโองการแช่งน้ำแต่งขึ้นเพื่อใช้ในพระราชพีธี

ถือน้ำพิพัฒน์สัตยา

         สมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถมี มหาชาติคำหลวง แต่งขึ้นเพื่อความศรัทธาในพระพุทธศาสนา ลิลิตยวนพ่ายเพื่อสดุดีและเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถในการทำสงครามชนะล้านนาลิลิตพระลอ เป็นวรรณกรรมเพื่อความบันเทิงและความงามในวรรณศิลป์โคลงกำสรวลและโคลงทวาทศมาศ เป็นวรรณกรรมประเภทนิราศ

         สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช สมุทรโฆษคำฉันท์แต่งขึ้นเพื่อใช้เล่นหนังในงานฉลองพระชนมายุครบ 25 พรรษาของสมเด็จพระนารายณ์มหาราชได้รับยกย่องว่าเป็นยอดของวรรณกรรมประเภทฉันท์  นอกจากนี้ยังมีจินดามณีเป็นแบบเรียนภาษาไทยเล่มแรกที่พระโหราธิบดีแต่งขึ้นในพ.ศ. 2215และพระราชพงศาวดารกรุงเก่าฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ รวบรวมขึ้นใน พ.ศ. 2223

        สมัยของสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3 (พระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ)วรรณคดีส่วนใหญ่เป็นประเภทร้อยกรอง ทั้งโคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน และร่าย

         สมัยธนบุรี (พ.ศ. 2310-2325) เป็นช่วงเวลาสั้นเพียง 15 ปีเท่านั้นศิลปกรรมที่สร้างขึ้นคงเป็นไปตามแบบอย่างของอยุธยา จึงผนวกรวมเข้าไว้ในศิลปะอยุธยา

edit @ 18 Jan 2009 15:13:41 by KonG

Comment

Comment:

Tweet

Amazing places! Hope to visit them some day. To write better, address the most professional essay service!

#53 By Phillis (176.8.163.224|176.8.163.224) on 2015-04-29 22:28

Hello! Nice article about the history of architecture)very informative)Thanks for sharing.
Al well, if you have some problems with writing essay,
try this 
essay service. It is very reliable and professional! Creative writers will help you immediately! big smile

#52 By try here (77.123.86.132|77.123.86.132) on 2015-04-18 16:01

#51 By Good (180.180.218.210|180.180.218.210) on 2015-03-18 23:01

Thanks for this original post :) Do not forget to address http://essaywritingstore.com if you need professional essay help.

#50 By term paper writing (77.123.86.132|77.123.86.132) on 2014-11-19 16:14

This was an excellent post. It has some valuable info on this topic. Thank you for compiling it into an easy to read and well written post.

#49 By supreme-essay.net (77.123.54.226|77.123.54.226) on 2014-11-18 19:25

If you are a student and are interested in gettinggood grades, you have to work hard...but you can also use custom essay writing services.I'm an essay andresearch paper writer, so if you need my help, do not hesitate to contact me athttp://special-essays.com. I'll be glad to help you)

#48 By top writing service (194.44.92.24|194.44.92.24) on 2014-09-12 13:52

What a nice trip have you been to! Great post, pal!

#47 By top-essay.co.uk (66.85.133.237) on 2013-09-26 19:30

I like your site! Amazing place as for me. Thank you for the work.

#46 By research paper writer at http://astonishingpapers.com/ (178.94.121.49) on 2013-09-20 04:19

The art of these lands and nation is very gorgeous. Wish I was there now to see this beauty for real!

#45 By writingbee.me (93.75.84.66) on 2013-09-18 20:24

They were also about learning how to interact with other children–without the help of parents or other adults.

#44 By order-essay.com (173.254.207.60) on 2013-09-18 02:23

Your blog is really nice. If I may share some insight,traffic studies on blogs show most people read blogs on Mondays. So it shouldencourage blogger to write new updates over the weekend primarily.

#43 By samedayessay.me (192.184.1.172) on 2013-09-09 20:19

Your weblog is so captivating, I am entirely impressed by the information that you have take on your weblog. It show how well you understand this subject. Tagged this page, will come back for more.

#42 By essaycollege (108.62.153.52) on 2013-09-06 03:33

I’m person who loves to travel seeing new things, culture and meet new people. Reading this blog makes me laugh and i really enjoy it specially the experiences that you acquire from this adventure.

#41 By termpaperwriter.org (64.31.35.139) on 2013-08-22 03:34

Amazing! Very interesting to learn this facts.

#40 By buyessay (95.132.132.46) on 2013-08-21 21:36

Your blog is really nice. If I may share some insight, traffic studies on blogs show most people read blogs on Mondays. So it should encourage blogger to write new updates over the weekend primarily.

#39 By samedayessay (66.187.66.222) on 2013-08-17 15:56

This is a nice post in an interesting line of content, great way ofbring this Clubda topic to discussion.

#38 By essaycapital (198.203.30.124) on 2013-08-11 22:25

Are you willing to get buy resume prime-resume.com, which conform the field of research you expect?. You can trust our resume writers, as you count on yourself. Thanks because this is the useful information

#37 By resume writer (103.7.57.18|46.161.41.16) on 2013-04-25 14:23

Are willing to save yourself from visiting summer shool? The term papers a supreme buy essays uk service can accomplish would affect your professor.

#36 By Web page (103.7.57.18|91.201.64.16) on 2012-11-06 11:39

I do always get premium quality when buy online term paper help supreme-essay.com. I propose to use it every time.

#35 By custom written term papers (103.7.57.18|91.201.64.16) on 2012-11-06 11:38

ควรทำเอกสารอ้างอิงที่มาของข้อมูลด้วยนะครับ เพื่อจะได้สืบค้นข้อมูลได้สะดวก และเป็นการให้เครดิตกับผู้แต่ง หรือหนังสือนั้นๆ ด้วย

#34 By ae (103.7.57.18|183.89.17.105) on 2012-05-26 01:37

enmjhdf

#33 By xfukmkh (91.232.96.4) on 2012-02-17 14:08

#32 By พ่อมึงสิ (192.168.10.38, 182.93.184.250) on 2012-02-17 09:08

ubcreewh

#31 By kolezuc (94.100.25.50) on 2012-02-17 00:31

question question question question

#30 By เบียร์ (118.172.223.1) on 2012-02-02 14:35

#29 By พำ (125.27.148.9) on 2012-01-12 22:07

Wow, superior knowledge referring to this topic. Should wish to say me how long period of time that takes? Because I am going to create some thesis example or probably it will be much better to determine the dissertation writing. Thnx.

#28 By dissertation writing (91.212.226.136) on 2012-01-09 14:58

Articles publishing aids to increase sales. Hence, we propose you to use quality link building services. Moreover, the prices we offer are the most affordable.

#27 By link submission (94.242.214.6) on 2011-12-07 12:55

In confusion, college students ask various people such as mothers or friends to help them with writing. But, they forget that only professionals who work at custom writing company are able to offer competent aid! So, make a correct selection!

#26 By freelance essay writing (94.242.214.6) on 2011-12-03 00:57

I will give best shot to do an release on how fantastic university is and perhaps some resources were people can pursue their dreams and get great essay papers.

#25 By custom writing (193.105.210.41) on 2011-11-28 10:51

According to my own analysis, thousands of persons in the world get the <a href="http://goodfinance-blog.com/topics/business-loans">business loans</a> at well known banks. Thus, there's great possibilities to find a bank loan in all countries.

#24 By Sheryl23Campbell (91.212.226.143) on 2011-11-18 15:22

ขอบคุณมากมากค่ะที่มีข้อมูลไม่งั้นคงโดนครูตีจนมือหัก

#23 By แอริน (101.108.108.84) on 2011-09-19 16:26

555555555555

#22 By tan26848 on 2011-08-23 19:48

ขอบคุณค่าsad smile

#21 By pao (180.210.216.74) on 2011-08-05 18:23

embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed

#20 By เออ (124.122.200.136) on 2011-07-19 19:11

ขอบคุณค่ะ big smile

#19 By เจ้าแมลงปอ (125.26.91.47) on 2011-07-07 18:29

ขอบคุณนะค๊ะ big smile surprised smile

#18 By bee (182.232.94.47) on 2011-07-02 13:55

ทำเเบบนี้ดีมาก ขอให้คณะผู้จัดทำ ประสบความสำเร็จสมปรารถนา

#17 By นิรนาม (113.53.159.78) on 2011-02-15 20:15

ขอบคูณครับ มีความสุขมากๆๆๆนะครับbig smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile confused smile double wink cry

#16 By นิรนาม (125.27.42.4) on 2011-02-13 19:29

พ่อมึงสิ

#15 By สมพงษ์ (58.8.21.133) on 2011-01-26 14:20

ขอบคุณนะค่ะ ขอเอาไปทำรายงานหน่อยนะค่ะ^^

#14 By Okiuji-sama!! on 2011-01-17 19:16

#13 By (125.26.236.90) on 2010-09-19 11:50

#12 By 699 (125.27.173.211) on 2010-08-28 11:28

สวยมากcry cry surprised smile surprised smile surprised smile question question

#11 By คน (203.172.201.27) on 2010-06-30 13:35

สวยมากcry cry

#10 By คน (203.172.201.33) on 2010-06-30 13:35

สวยมากcry

#9 By คน (203.172.201.219) on 2010-06-30 13:35

สุดยอดมากขอบคุงขร๊ะ

#8 By aon (222.123.236.195) on 2010-06-28 18:42

สุดยอดขั้นเทพเลยเพ้

#7 By คิรุรุ (118.172.235.7) on 2010-06-18 14:23

#6 By (110.168.105.165) on 2010-06-16 19:50

tongue tongue tongue

#5 By นรียนีนร (182.52.152.65) on 2010-06-14 21:40

ขอบคุณน๊า~big smile open-mounthed smile confused smile question surprised smile double wink cry ^^

#4 By ice-creampudding (110.49.205.132) on 2010-05-31 22:08